A A A

Uprawnienia budowlane 1961 r.

  • 4.1. Wstęp

    Działalność związana z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych, lub samodzielnego rozwiązywania zagadnień architek- tonicznych oraz techniczno-organizacyjnych, jest spełnieniem defini- cji samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w rozumieniu ustawy z dnia 7. 07. 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.), która weszła w życie dnia 1.01.1995 r. Działalność ta polega w szczególności na: • projektowaniu, sprawdzaniu projektów architektoniczno-budowla- nych i sprawowaniu nadzoru autorskiego, • kierowaniu budową lub innymi robotami budowlanymi, • kierowaniu wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowla- nych oraz nadzorowaniu i kontroli technicznej wytwarzania tych elementów, • wykonywaniu nadzoru inwestorskiego, • sprawowaniu kontroli technicznej utrzymania obiektów budow- lanych, • wykonywaniu państwowego nadzoru budowlanego, • rzeczoznawstwie budowlanym. Charakterystycznym dla nowego „Prawa budowlanego" jest zmniejszenie ilości specjalności w stosunku do poprzednio obowiązu- jącej ustawy, a co za tym idzie, poszerzenie zakresu poszczególnych specjalności oraz pojawienie się nowej specjalności — technologia i organizacja budowy. Na szczególną uwagę zasługują dwa wyżej użyte określenia za- warte w ustawie odnoszące się do samodzielnych funkcji technicz- nych w budownictwie, mianowicie: „samodzielną funkcję techniczną w budownictwie" — należy rozumieć jako działalność przejawiająca się wyłącznie w czynnościach wykony- wanych przez osobę do tego upoważnioną, bez bezpośredniego nadzoru mającą charakter wiodący, a nie pomocniczy w określonym zakresie, „w szczególności" — art. 12 ustawy mówi o działalności obejmującej w szczególności, czyli nie wyłącza możliwości pełnienia innych rodza- jów działalności w budownictwie niż wymienione w ustawie, ale jedynie wymienione tu rodzaje działalności podlegają ustawowej reglamentacji. Jest to bardzo istotny zapis dla rzemiosła, które charakteryzuje się różnoraką działalnością budowlaną nie wymienia- ną w ustawie, bez której również nowoczesne budownictwo nie może funkcjonować, a dzięki takiemu zapisowi nie ogranicza się ich uczestnictwa w procesie budowlanym. Uprawnienia budowlane do wykonywania pracy na stanowisku majstra budowlanego i kierowania w powierzonym zakresie robota- mi budowlanymi stanowią podstawę do wykonywania tych czynno- ści w zakresie określonym w dyplomie mistrza, z wyłączeniem robót budowlanych przy obiektach zabytkowych. Tu również do uzyskania uprawnień należy udokumentować wykształcenie minimum zasad- nicze zawodowe, posiadać dyplom mistrza w odpowiednim zawodzie budowlanym i zdać egzamin w sposób określony prawem. Zasadniczy podział, jaki można dostrzec w obrębie samodziel- nych funkcji technicznych w budownictwie, to podział na: projek- towanie i kierowanie robotami budowlanymi, czyli wykonawstwo.
  • 4.2. Specjalności budowlane

    Nowe „Prawo budowlane" wprowadza nowy podział na specjal- ności, w których wydawane są uprawnienia do pełnienia samodziel- nych funkcji technicznych, są to spegalności: 1) architektoniczna, 2) konstrukcyjno-budowlana, 3) instalacyjna w zakresie sieci, instalacji i urządzeń: wodociągowych i kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych, 4) instalacyjna w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycz- nych i elektroenergetycznych, 5) inne ustalone przez właściwych ministrów w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji.
  • 4.7. Zakres uprawnień budowlanych do kierowania robotami budowlanymi

    Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie w dziedzinie wykonawstwa, są analogiczne do odpowiednich speq'alności z za- kresu projektowania. Zakres wykonywanych uprawnień w tej dzie- dzinie również jest uzależniony od uzyskanego wykształcenia. Zakres, w jakim możliwe jest pełnienie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, podobnie jak w projektowaniu, tak i w wykonawstwie określamy mianem bez ograniczeń i w ograniczo- nym zakresie. Również tu szerszego omówienia wymaga ograniczony zakres uprawnień, gdyż słowa pełny zakres należy rozumieć według ich brzmienia. Wyjątkiem od powyższej zasady jest specjalność architektoniczna, która w przypadku osób legitymujących się takimi uprawnieniami daje prawo kierowania całością budowy w charakterze koordynato- ra. Konieczne będzie na takiej budowie zatrudnienie również kierow- ników robót z uprawnieniami w poszczególnych specjalnościach, gdyż zgodnie z prawem, tylko oni mogą kierować robotami w swo- ich specjalnościach. 1. Uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjal- ności architektonicznej stanowią podstawę do kierowania budową budynków mieszkalnych jednorodzinnych i inwentarskich na tere- nach budownictwa zagrodowego oraz gospodarczych i składowych o kubaturze do 1000 m3. 2. Uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjal- ności konstrukcyjno-budowlanej stanowią podstawę do kierowania budową obiektów: a) o kubaturze mniejszej niż 5000 m3, b) nie wyższych niż 15 m nad poziomem terenu lub o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych w odniesieniu do budynków, c) zagłębionych nie więcej niż 4 m poniżej poziomu terenu i posado- wionych na ławach bądź stopach fundamentowych bezpośrednio na stabilnym gruncie nośnym, d) zawierających elementy konstrukcyjne o rozpiętości do 12 m, wysięgu do 3 m lub wysokości dla jednej kondygnaq'i do 6 m, e) mających konstrukcję nośną, zawierającą prostoliniowe belki, słupy i płyty płaskie, f) nie zawierających elementów konstrukcyjnych poddanych obciąże- niu zmiennemu technologicznemu większemu niż 8 kN/m2, a także nie wymagających uwzględnienia obciążeń zmiennych ruchomych, parcia gruntów, materiałów sypkich lub cieczy, g) nie zawierających elementów wstępnie sprężanych na budowie, h) nie wymagających uwzględnienia wpływu eksploatacji górniczej, i) dróg wewnętrznych. Uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej dla osób z wyższym wykształceniem o kierunku inżynieria środowiska nadaje się zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGPiB w spra- wie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Ogranicze- nia uprawnień budowlanych tych osób nie dotyczą obiektów budow- lanych gospodarki wodnej. 3. Uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjal- ności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji urządzeń: wodociągo- wych i kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych stano- wią podstawę do kierowania budową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu instalacji wraz z przyłączami (z wyłączeniem przyłączy gazowych) w budownictwie jednorodzinnym i zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1000 m3 i prostej funkcji techno- logicznej, takich jak magazyny, niewielkie obiekty handlowe, warsz- taty rzemieślnicze. 4. Uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w specjal- ności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycz- nych i elektroenergetycznych stanowią podstawę do kierowania bu- dową i robotami budowlanymi przy wykonywaniu instalacji i urzą- dzeń niskiego napięcia (wraz z przyłączami) w budownictwie jedno- rodzinnym i zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1000 m3 i prostej funkcji technologicznej, takich jak magazyny, niewielkie obiekty handlowe, warsztaty rzemieślnicze. 5. Uprawnienia budowlane do wykonywania pracy na stanowis- ku majstra budowlanego i kierowania w powierzonym zakresie robotami budowlanymi stanowią podstawę do wykonywania tych czynności w zakresie objętym rzemiosłem określonym w dyplomie mistrza, z wyłączeniem robót budowlanych przy obiektach zabyt- kowych.
  • Podstawa prawna

    1. Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r. (Dz.U. Nr 7 poz. 46 i z 1965 r. Nr 13, poz. 91) 2. Rozporządzenie Przewodniczącego KBUiA z dnia 10 września 1962 w sprawie kwalifikacji fachowych osób wykonujących funkcje techniczne w budownictwie powszechnym (Dz.U. Nr 53 poz. 266 i z 1965 r. Nr 6 poz. 24 i z 1966 r. Nr 34 poz. 204) 3. Rozporządzenie MBiPMB z dnia 8 czerwca 1965 r. w sprawie kwalifikacji fachowych majstrów budowlanych w budownictwie po- wszechnym (Dz.U. Nr 25 poz. 172 i z 1968 r. Nr 32 poz. 219) 4. Obwieszczenie KBUiA z dnia 31 stycznia 1961 r. w sprawie wzorów blankietu uprawnień (Dz. Bud. Nr 4 poz. 16). UPRAWNIENIA BUDOWLANE Dla osób z wykształceniem wyższym Lp. Specjalność techniczno- budowlana Zakres uprawnień Podstawa prawna (ustawa Prawo budowlane — rozporządzenie PKBUiA) 1 2 3 4 1. Architekto- niczna (mgr inż. arch.) • sporządzanie projektów budowlanych, ar- chitektonicznych wszelkich obiektów bu- dowlanych, • sporządzanie projektów budowlanych- konstrukcyjnych z wyjątkiem projektów obiektów budowlanych o skomplikowanej konstrukcji, • sporządzanie projektów instalacji i urzą dzeń sanitarnych z wyjątkiem skompliko- wanych instalacji i urządzeń sanitarnych, Art. 19 ust. 1 pkt 1 § 5 ust. 1 pkt 1 ew. rozszerzenie • sporządzanie projektów konstrukcyjnych obiektów budowlanych o skomplikowanej konstrukcji, § 32 ust. 2 1 2 3 4 • kierowanie robotami budowlanymi na budowie obiektów budowlanych z wyjąt- kiem robót przy obiektach o skompliko- wanej konstrukcji, skomplikowanych in- stalacjach i urządzeniach sanitarnych oraz urządzeniach i instalacjach elektrycznych § 5 ust. 1 pkt 2 2. Konstrukcyjno- inżynieryjna (mgr inż., inż. inżynierii budowlanej • sporządzanie projektów budowlanych konstrukcyjnych wszelkich obiektów bu- dowlanych, • sporządzanie projektów instalacji i urzą- dzeń sanitarnych z wyjątkiem skompliko- wanych urządzeń i instalacji, • sporządzanie projektów budowlanych ar- chitektonicznych: - wszelkich obiektów budowlanych inży- nierskich zaliczanych do budownictwa powszechnego, - obiektów budowlanych o prostej archi- tekturze, - budynków przemysłowych o charakte- rze wyłącznie produkcyjnym lub skła- dowym Art. 19 ust. 1 pkt 2 § 6 ust. 1 pkt 1 • kierowanie robotami budowlanymi na budowie obiektów budowlanych z wyjąt- kiem robót obejmujących skomplikowane instalacje i urządzenia sanitarne oraz in- stalacje i urządzenia elektryczne § 6 ust. 1 pkt 2 (mgr inż.) ew. rozszerzenie • sporządzanie projektów architektonicz- nych wszelkich obiektów budowlanych. § 32 ust. 1 (mgr inż., inż. mechaniki) • sporządzanie projektów konstrukcji stalo- wych w obiektach budowlanych § 7 ust. 1 pkt 1 • kierowanie robotami budowlanymi obiek- tów budowlanych w zakresie robót od- noszących się do budowy (montażu) kon- strukcji stalowych i związanych z nimi robót przy konstrukcjach żelbetowych bądź betonowych § 7 ust. 1 pkt 2 1 2 3 4 3. Instalacje i urządzenia sanitarne (mgr inż. inż. inżynierii sanitarnej) • sporządzanie projektów instalacji i urzą- dzeń sanitarnych, Art. 19 ust. 1 pkt 3 § 8 ust. 1 pkt. 1 • sporządzanie prostych projektów budow- lano-konstrukcyjnych w zakresie, w jakim te projekty wchodzą jako elementy in- stalacji i urządzeń sanitarnych, § 8 ust. 3 • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie instalacji i urządzeń sanitarnych § 8 ust. 1 pkt. 2 • kierowanie robotami budowlanymi pros- tych obiektów w tym zakresie w jakim roboty te wchodzą jako elementy budow- lane do instalacji i urządzeń sanitarnych § 8 ust. 3 4. Instalacje i urządzenia elektryczne (mgr inż., inż. elektryk, mgr inż., inż. łączności) • sporządzanie projektów wszelkiego rodza- ju instalacji i urządzeń elektrycznych wchodzących do zakresu budownictwa powszechnego, Art. 19 ust. 1 pkt 4 § 9 ust. 1 pkt 1 • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie budowy wszelkiego rodzaju instala- cji i urządzeń elektrycznych budownictwa powszechnego. § 9 ust. 1 pkt 2 Dla osób z wykształceniem średnim 1. Architekto- niczna Konstrukcyjno- -inżynieryjna; łącznie (technik budowlany) • sporządzanie projektów architektonicz- nych i konstrukcyjnych obiektów budow- lanych o prostej architekturze, z wyjąt- kiem obiektów o skomplikowanej kon- strukcji, • kierowanie robotami budowlanymi obiek- tów budowlanych z wyjątkiem obiektów o skomplikowanej konstrukcji, Art. 19 ust. 1 pkt 1 i 2 §llustlpkt2 albo • kierowanie robotami budowlanymi obiek- tów budowlanych z wyjątkiem obiektów o skomplikowanej konstrukcji § 11 ust 1 pkt 1 1 2 3 4 2. Konstrukcyjno- inżynieryjna (tech. mechanik) • kierowanie robotami budowlanymi przy budowie obiektów budowlanych w zakre- sie robót odnoszących się do montażu konstrukcji stalowych i związanych z nimi robót przy konstrukcjach żelbetowych lub betonowych z wyjątkiem obiektów o skom plikowanej konstrukcji Art. 19 ust. 1 pkt 2 § 12 ust 1 3. Instalacje i urządzenia sanitarne (tech. sanitarny) • sporządzanie projektów instalacji i urzą- dzeń sanitarnych w obiektach budowla- nych, z wyjątkiem skomplikowanych in- stalacji i urządzeń, • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie budowy instalacji i urządzeń sani- tarnych w obiektach budowlanych, z wy- jątkiem budowy skomplikowanych insta- lacji i urządzeń sanitarnych Art. 19 ust. 1 pkt 3, § 13 ust. 1 pkt 2 albo • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie budowy instalacji i urządzeń sani- tarnych w obiektach budowlanych, z wy- jątkiem budowy skomplikowanych insta- lacji i urządzeń sanitarnych § 13 ust. 1 pkt 1 nadanie uprawnień bez egzaminu: • sporządzanie projektów instalacji i urzą dzeń sanitarnych w obiektach budowla- nych, z wyjątkiem skomplikowanych in- stalacji i urządzeń sanitarnych, ■ kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie budowy instalacji i urządzeń sani- tarnych w obiektach budowlanych, z wy- jątkiem budowy skomplikowanych insta- lacji i urządzeń sanitarnych § 36 pkt 1 i 2 albo • kierowania robotami budowlanymi w za- kresie budowy instalacji i urządzeń sani- tarnych w obiektach budowlanych, z wy- jątkiem budowy skomplikowanych insta- lacji i urządzeń sanitarnych § 36 pkt 1 1 2 3 4 4. Instalacje i urządzenia elektryczne (tech. elektryk, tech. łączności) • sporządzanie projektów instalacji i urzą- dzeń elektrycznych w obiektach budow- lanych, z wyjątkiem skomplikowanych in- stalacji i urządzeń elektrycznych, • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie budowy instalacji i urządzeń elekt- rycznych w obiektach, z wyjątkiem budo- wy skomplikowanych instalacji i urządzeń elektrycznych Art. 19 ust. 1 pkt 4 § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 lub • kierowanie robotami budowlanymi w za kresie budowy instalacji i urządzeń elekt- rycznych w obiektach, z wyjątkiem budo- wy skomplikowanych instalacji i urządzeń elektrycznych § 14 ust. 1 pkt 1 nadanie uprawnień bez egzaminu; • do kierowania robotami budowlanymi w zakresie budowy instalacji i urządzeń elektrycznych w budownictwie powszech- nym, z wyjątkiem budowy skomplikowa- nych instalacji i urządzeń elektrycznych lub • sporządzanie projektów instalacji i urzą- dzeń elektrycznych budownictwa powsze- chnego, z wyjątkiem skomplikowanych instalacji i urządzeń elektrycznych § 35 ust. 1 § 35 ust. 2 Dla osób z wykształceniem zasadniczym 1. Majster (dyplom mistrza) w zakresie robót budowlanych • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie robót: - betoniarskich, - ciesielskich, - dekarskich, - kamieniarskich, - malarskich, - murarskich, - posadzkarskich, - sztukatorskich, - zduńskich, § 15 ust 1 1 2 3 4 - montażu konstrukcji stalowych, - montażu konstrukcji żelbetowych, przy budynkach o prostej architekturze, z wyjątkiem obiektów o skomplikowanej konstrukcji 2. dyplom mistrza zawodu instalatorskiego lub innego zawodu budowlanego z zakresu instalacji i urządzeń sanitarnych • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie instalacji i urządzeń sanitarnych w zakresie robót: - montażu instalacji centralnego ogrze- wania, - montażu instalacji przemysłowych, - montażu instalacji wentylacyjnych i kli- matyzacyjnych, w budynkach o prostej architekturze, z wy- jątkiem obiektów o skomplikowanej kon- strukcji, z wyjątkiem skomplikowanych instalacji i urządzeń § 15 ust 2 3. dyplom mistrza zawodu elektrotech- nicznego lub innego obejmującego instalację urządzeń elektrycznych • kierowanie robotami budowlanymi w za- kresie instalacji urządzeń elektrycznych w zakresie robót: - montażu instalacji elektroenergetycznych, - montażu instalacji teleenergetycznych, w budynkach o prostej architekturze, z wyjątkiem obiektów o skomplikowanej konstrukcji, z wyjątkiem urządzeń skom- plikowanych oraz urządzeń elektrycznych niskiego napięcia o łącznej mocy nie prze- kraczającej 100 kV § 15 ust. 3