Polecane strony:
A A A

UZGODNIENIE TREŚCI KSIĘGI WIECZYSTEJ Z RZECZYWISTYM STANEM PRAWNYM

514. S. Breyer: Ostrzeżenie z art. 24 pr. rzecz, o niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, PN 1/50, s. 381. 515. S. Cichosz, T. Szawłowski: Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie oświadczeń zawartych w akcie. notarialnym, BMS 6/57, s. 34. 516. Kilka zagadnień praktycznych rozważanych na seminariach no tarialnych, PN 11/48, s. 509. 517. Niedopuszczalne jest powództwo o restytucję wpisów w księ dze wieczystej, wykreślonych na podstawie wyroku sądu po lubownego, oparte na tej tylko zasadzie, że klauzulę wykonal ności nadaną temu wyrokowi należy uznać za niebyłą; zasada ta nie wyłącza, że powództwo jest dopuszczalne, jeżeli ponadto nie mogłaby być nadana wyrokowi klauzula wykonalności z tego powodu, że ubliża on swą treścią interesowi społecz nemu lub zasadom współżycia społecznego. (Wa C 197/48 z dn. 16. 10., 23. 10. i 30. 10. 1948 r., PiP 2/50r s. 127). 518. Wpis polskiej nazwy osoby prawnej, dokonany uprzednio w księdze wieczystej w języku niemieckim, powinien być spro stowany w sposób przewidziany w art. 23 pr. o ks. wiecz., gdyż powoduje niezgodność między treścią księgi wieczystej a rze czywistym stanem prawnym. Odmowę dokonania wpisu w ję zyku polskim Sąd Najwyższy bierze z urzędu pod rozwagę, gdyż postanowienie takie sprzeciwia się porządkowi publicz nemu. (Po C 224/48 z dn. 30. 9. 1948 r., PN 1/49, s. 469, t.). 519. I. Jeżeli treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczy- wistym stanem prawnym wskutek wniesienia do niej wzmianki o przeniesieniu własności na mocy umowy pozornej, strona interesowana może żądać, aby sąd orzeczeniem swoim usunął tę niezgodność, a nie tylko „zezwolił" na usunięcie tej nie- zgodności. II. Jeżeli strona sformułowała swoje żądanie w pozwie prawniczo niepoprawnie, żądając jednocześnie „uznania kontraktu za nieważny" i „rozwiązania tego kontraktu", gdy w istocie żądanie jej zmierzało do uchylenia niezgodnych ze stanem prawnym wpisów w księdze wieczystej, sąd nie powinien ograniczyć się do powtórzenia w sentencji wyroku niepoprawnego wniosku pozwu, lecz powinien uchylić wpisy niezgodne ze stanem prawnym. (C 648/49 z dn. 3.-9. 6. 1949 r., PN 11/49, s. 532, t.). 520. W przypadku gdy jeden ze współmałżonków przed wejściem w życie kodeksu rodzinnego przyłączył do nieruchomości nie- dorobkowej dalszą nieruchomość, która w chwili przyłączenia miała również charakter niedorobkowej, jakkolwiek została nabyta po zawarciu małżeństwa, i obie nieruchomości zostały wpisane jako własność tego małżonka w tej samej księdze wie czystej, drugiemu małżonkowi przysługuje roszczenie z art. 23 pr. rzecz, o sprostowanie księgi wieczystej przez ujawnienie go jako współwłaściciela działki nabytej po zawarciu małżeństwa przy jednoczesnym przeniesieniu jej do odrębnej księgi wieczystej, przy czym zezwolenie władz na takie przeniesienie nie jest konieczne, chyba że jest zastrzeżone szczególnie w ustawie. (4 CO 34/56 z dn. 22. 1. 1957 r., OSPiKA 2/57, poz. 37, z glosą S. Breyera, w której autor omawia problem odłączenia części nieruchomości z księgi wieczystej i skutki takiego odłączenia przy uwzględnieniu faktycznej niemożliwości odłączenia połączonych nieruchomości, np. w wypadku scalenia, wymiany, zamiany itp.). Uwaga. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy omawia skutki art. XVIII przep. wprow. k. r. na tle połączenia nieruchomości przed wejściem w życie pr. rzecz, na terenie mocy obowiązującej Kodeksu Napoleona. Orzeczenie to zachowuje swoją aktualność nawet w sytuacji, gdy małżonek nie wpisany do księgi wieczystej nie ma kwalifikacji rolniczych (art. 31 i nast. k. r. o.). 521. Ujawnienie praw przez złożenie dokumentów do zbioru doku mentów ma prowizoryczny charakter. Przepisy art. 23 i nast pr. rzecz, o żądaniu usunięcia niezgodności treści księgi wie czystej z rzeczywistym stanem prawnym nie mają zastosowa nia do praw ujawnionych przez złożenie dokumentów do zbioru. (3 CR 1245/58 z dn. 27. 7. 1959 r., NP 12/60, s. 1664, z glosą krytyczną A. Stelmachowskiego i glosą aprobującą A. Meszorera). 522. Jeżeli sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczy wistym stanem prawnym została wytoczona tylko przeciwko jednemu ze współwłaścicieli działki w idealnych częściach, sąd obowiązany jest wobec zachodzącego współuczestnictwa ko niecznego rozprawę odroczyć i wezwać wszystkich współwła ścicieli do wzięcia udziału w sprawie w charakterze po- zwanych. (1 CR 347/60 z dn. 4. 7. 1960 r., OSN 111/62, poz. 126; OSPiKA 3/62, poz. 70, z glosą S. Breyera; OSPiKA 7-8/62, poz. 192, z glosą A. Stelmachowskiego). 523. Celem powództwa z art. 23 pr. rzecz, jest uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Do zgło- ■•: szenia takiego żądania uprawniona jest jedynie osoba, której prawo nie jest wpisane, żądanie zatem pozwu powinno być ujęte w ten sposób, że na miejsce osoby wpisanej jako właściciel — niezgodnie z rzeczywistym stanem prawnym — powinien być wpisany powód, gdyż dopiero w wyniku takiego wpisu nastąpi uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Natomiast wniosek o wykreślenie wpisu właściciela bez wpisania na jego miejsce jako właściciela innej osoby, będącej zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym właścicielem tej nieruchomości, jest niedopuszczalny, jako nie odpowiadający przesłankom art. 23 pr. rzecz. (II CR 933/62 z dn. 11. 4. 1963 r., OSNCP 3/64, poz. 58). 524. Błędne postanowienie sądu powiatowego w sprawie wniosku o wpis prawa własności nieruchomości może być poprawione w drodze instancji lub ewentualnie na skutek rewizji nadzwy czajnej, natomiast nie może być zmienione w trybie powódz twa z art. 23 pr. rzecz. W sprawie dotyczącej żądania usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 23 pr. rzecz.) z powołaniem się na postanowienie o stwierdzeniu nabycia przez powoda prawa własności spornej nieruchomości w drodze zasiedzenia pozwany, który nie brał udziału w postępo-waniu o stwierdzeniu zasiedzenia, może bronić się zarzutem, że powołana podstawa prawna jest w stosunku do niego bezskuteczna. (2 CR 30/62 z dn. 29. 1. 1963 r., OSNCP 3/64, poz. 49). 525. Na zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Wojewódzki w Krakowie w trybie art. 388 dawnego k. p. c. (obecnie art. 391 § 1 k. p. c): „Czy sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w tym sensie, że dany przed miot jest albo był objęty ustawową wspólnością majątkową małżeństwa, są sprawami »ze stosunków rodzinnych« w rozu mieniu art. XLV § 3 zd. ostatnie przep. wprow. k. p. c. i czy zatem muszą być rozpoznawane w składzie ławniczym?" Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi przeczącej. (III CO 62/63 z dn. 4 .12. 1963 r., OSNCP 12/64, poz. 247). 526. W sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywi stym stanem prawnym oddalenie powództwa ze względu na sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego nie jest dopuszczalne. (I CR 265/65 z dn. 8. 10. 1965 r., OSNCP 7-8/66, poz. 123). 527. Treść księgi wieczystej, ustalona przy jej założeniu na podsta wie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dn. 28. 5.1947 r. o postępowaniu przy zakładaniu ksiąg wieczystych (Dz. U. Nr 45, poz. 235), może być przedmiotem uzgodnienia z rzeczy- wistym stanem prawnym w trybie art. 23 pr. rzecz, również między uczestnikami tego postępowania. (III CZP 39/67 z dn. 17. 5. 1967 r., OSNCP 11/67, poz. 199). Patrz ponadto poz.: 766, 1191.