STWIERDZENIE ZASIEDZENIA (POSTĘPOWANIE)
1524. B. Dobrzański: Ochrona praw zainteresowanego, który nie
był uczestnikiem postępowania nieprocesowego, Pal. 9/67, s. 21.
1525. B. Dobrzański: odpowiedź na pytanie prawne, „Nie może
żądać stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości osoba, która wcześniej nabyła tę własność w drodze dziedziczenia", PiP 12/48, s. 102.
1526. M. Kenigsberg, K. Kołakowski: Stwierdzenie zasie
dzenia — w świetle orzecznictwa Wydziału Cywilnego Rewizyjnego Sądu Wojewódzkiego dla woj. warszawskie¬go, NP 78/58, s. 154.
1527. J. J. Litauer: Przyczynek do wyjaśnienia zasad postępowa
nia niespornego w sprawach o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości, PN 1/49, s. 11; polemika — L. Smal: Postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia nie< ruchomości, PN 1/50, s. 254.
1528. J. Pietrzykowski: Postępowanie nieprocesowe w spra
wach o charakterze majątkowym (art. 606—694 k. p. c), Zrzeszenie Prawników Polskich 1966, s. 10—14.
1529. J. Witecki: Stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomo
ści, PiP 5/49, s. 31.
1529a. Jeżeli prawomocne postanowienie stwierdzające nabycie włas¬ności nieruchomości przez zasiedzenie narusza prawa zainte¬resowanego, który nie był uczestnikiem tego postępowania, to może on dochodzić swych praw wyłącznie w drodze wznowie¬nia postępowania w tej sprawie (art. 524 § 2 k. p. c). (III CZP 60/67 z dn. 13. 9. 1967 r., OSPiKA 4/68, poz. 76). Patrz także: poz. 524, 1476 (s. 145—163), poz. 1477 (s. 57—69).
LEGITYMACJA DO WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA
1530. Prawo wystąpienia w trybie postępowania nieprocesowego
z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomo
ści nie ogranicza się do samego posiadacza, który nieruchomość
zasiedział, lecz żądanie takie mogą zgłosić również osoby, wy
wodzące od niego swoje prawo do nieruchomości, które włas
ność jej nabyły bądź w drodze sukcesji uniwersalnej (np. przez
dziedziczenie), bądź nawet syngularnej.
(C 1132/49 z dn. 31. 8. 1949 r., PiP 2/50, s. 132; PN 11/49, s. 357, z aprobującą notką B. Dobrzańskiego).
1531. I. Celem i przedmiotem postępowania o stwierdzenie zasie
dzenia własności nieruchomości w trybie art. 19 i 20 dekretu
o postępowaniu niespornym z zakresu prawa rzeczowego
(obecnie art. 606, 609—610 k. p. c.) jest ustalenie tą drogą pra
wa własności. Żądanie stwierdzenia w powyższym trybie, że
oznaczona osoba nabyła własność nieruchomości przez zasie
dzenie, jest dopuszczalne, chociażby nawet osoba ta nie była
już jej właścicielem.
II. Uprawnionym do zgłoszenia wniosku o stwierdzenie na¬bycia własności nieruchomości przez zasiedzenie jest każdy, kto ma interes prawny w uzyskaniu żądanego stwierdzenia tego nabycia własności przez siebie bądź też przez inną osobę. Nie jest przeszkodą do uwzględnienia powyższego wniosku okoliczność, że nabywca własności nieruchomości przez zasie¬dzenie utracił następnie posiadanie nieruchomości. (Zasada prawna SN (7) — C 1864/49 z dn. 22. 4. 1950 r., OSN 1/50, poz. 3; PN 11/49, s. 336; DPP 7/50, s. 53; PiP 89/50, s. 169).
1532. Spadkobierca osoby, która nabyła grunt na podstawie umowy
nieformalnej i posiadała go do chwili swej śmierci, jednakże
nie nabyła go jeszcze do tej chwili przez zasiedzenie, może żą¬dać stwierdzenia zasiedzenia na swoją rzecz w takiej części, w jakiej dziedziczy, doliczając okres posiadania spadkodawcy. (4 CR 316/59 z dn. 18. 4. 1959 r., OSPiKA 1/60, poz. 11, z not¬ką J. K.).
Patrz także poz. 1496.
TRYB POSTĘPOWANIA
1533. Tryb postępowania niespornego przewidziany w art. 19 i 20
dekretu o postępowaniu niespornym z zakresu prawa rzeczo
wego (obecnie art. 606, 609—610 k. p. c.) ma zastosowanie we
wszystkich przypadkach, gdy żądane jest stwierdzenie (usta
lenie) przez sąd w sentencji orzeczenia nabycia własności nie
ruchomości lub praw rzeczowych ograniczonych na nierucho
mości przez zasiedzenie, przy czym tryb ten jest właściwy bez
względu na to, czy nabycie to jest kwestionowane przez uczest
ników postępowania, czy też nie. Natomiast tryb postępowania
spornego nie przestaje być właściwy, gdy stwierdzenie (usta
lenie) nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości lub
praw rzeczowych ograniczonych na nieruchomości nie jest
przedmiotem sprawy, lecz tylko przesłanką orzeczenia.
(Zasada prawna SN (7) — ŁC Prez. 741/50 z dn. 10. 2. 1951 r.
OSN 1/51, poz. 2; PiP 7/51, s. 152).
Uwaga. Powyższa uchwała przesądziła ostatecznie wątpli¬wości w tym zakresie i zamyka cykl orzeczeń rozstrzygających przed nią (w zwykłym składzie sądzącym) to zagadnienie w ten sam sposób. Patrz także glosę B. Dobrzańskiego do C 336/49 z dn. 23. 4. 1949 r., PiP 910/49, s. 177. Patrz ponadto poz.: 238, 1195.
UCZESTNICY POSTĘPOWANIA
1534. W sprawach o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomo¬ści należy z urzędu wzywać do udziału w postępowaniu po¬przedniego właściciela nieruchomości lub jego spadkobierców. (ŁC 65/50 z dn. 2. 3. 1950 r., OSN 1/51, poz. 5; PN 11/50, s. 531).
1535. W sprawie o stwierdzenie zasiedzenia brak wezwania do udziału właściciela nieruchomości pociąga za sobą nieważność postępowania (art. 369 pkt 5 k. p. c).
(III CR 78/66 z dn. 10. 5. 1966 r., OSNCP 5/67, poz. 83).
1536w Nie można wyznaczyć kuratora „dla nieznanych spadkobier¬ców" dotychczasowego właściciela nieruchomości w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasie¬dzenie. Gdyby wynik postępowania miał dotknąć spadkobier¬ców, sąd mógłby jako zainteresowanego wezwać kuratora spadku, powodując ewentualnie jego ustanowienie, jeżeli istnieją podstawy ku temu (art. 82 post. spadk. — obecnie art. 666 k. p. a).
(4 CO 19/58 z dn. Ił. 9. 1958 r., OSPiKA 3/59, poz. 77; BGP 6/59, s. 32).
ROŻNE ZAGADNIENIA DOTYCZĄCE STWIERDZENIA ZASIEDZENIA
1537. W postępowaniu o stwierdzeniu nabycia własności nierucho
mości przez zasiedzenie sąd z urzędu powinien ustalić, czy
dana nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą.
(ŁC 671/50 z dn. 7. 7. 1950 r., PN 11/50, s. 531).
1538. Upływ terminu wskazanego w art. XXXIV przep. wprow. pr.
rzecz, i pr. o ks. wiecz. (obecnie art. XLII przep. wprow. k. c),
jak zresztą upływ każdego terminu zasiedzenia, po wydaniu
poprzedniego postanowienia oddalającego wniosek, stanowi
nową okoliczność faktyczną, która uzasadnia rozpoznanie
wniosku ną nowo.
(n CR 874/62 z dn. 30. 10. 1962 r., OSNCP 78/63, poz. 181).
1539. W postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, w
którym rewizji nie wnosi jednostka gospodarki uspołecznionej,
sąd rewizyjny nie może uchylić ani zmienić postanowienia
sądu pierwszej instancji w części nie zaskarżonej przez żadne
go z uczestników.
(III CO 64/65 z dn. 11. 11. 1965 r., OSNCP 6/66, poz. 92). Patrz ponadto poz. 1342.
Patrz także: BUDOWA NA CUDZYM GRUNCIE, DAWNE USTAWODAWSTWO DZIELNICOWE, DOBRA I ZŁA WIARA, DZIAŁ SPADKU, GOSPODARKA TERENAMI, NIERUCHOMOŚCI OPUSZCZONE W ZWIĄZKU Z WOJNĄ, PO¬SIADANIE, PRZEPADEK MAJĄTKU, RĘKOJMIA WIARY PUBLICZNEJ KSIĄG WIECZYSTYCH, ROZGRANICZENIE, SŁUŻEBNOŚCI, STWIERDZE¬NIE NABYCIA SPADKU, WŁASNOŚĆ OSOBISTA I INDYWIDUALNA, WSPÓLNOTY GRUNTOWE, ZASTAW.
ZASTAW
1540. S. Breyer: Wygaśnięcie zastawu nieruchomego (antychre
tycznego) (odpowiedź na pytanie prawne), Pal. 34/66, s. 100.
1541. S. Cichosz, T. Szawłowski: Prawa rzeczowe ograniczo
ne, Zrzeszenie Prawników Polskich 1966, s. 43.
1542. J. Marowski: Problematyka prawna użytkowania gruntów
rolnych, Wydawnictwo Prawnicze 1959, s. 33—36.
1543. Porozumienie stron zawarte przed wszczęciem procesu, że po
wód nie będzie korzystał ze skutków wyroku zobowiązującego
pozwanego do przeniesienia prawa własności nieruchomości na
podstawie umowy sprzedaży, chociaż w rzeczywistości chodziło
o zabezpieczenie w taki sposób pożyczki i pozwany po jej
zwrocie był zobowiązany do zwrotnego przeniesienia prawa
własności, nie pozbawia pozwanego w tym procesie prawa do
chodzenia W drodze nowego procesu przeniesienia na niego
• z powrotem prawa własności nieruchomości za zwrotem po¬życzki.
(3 CO 27/57 z dn. 3. 2. 1960 r., OSN 1/61, poz. 19; OSPiKA 3/61, poz. 75, z częściowo krytyczną glosą W. Siedleckiego).
Patrz także: HIPOTEKA, UMOWY O PRZENIESIENIE WŁASNOŚCI NIERU¬CHOMOŚCI.