1157. S. Breyer: Przeniesienie własności nieruchomości, Wydaw nictwo Prawnicze 1966, s. 120. 1158. S. Breyer: Stosunki majątkowe małżonków jako właścicieli gospodarstw rolnych, PiP 11/67, s.,762. 1159. S. Breyer, S. Gross: Kodeks rodzinny i opiekuńczy — Ko mentarz, Wydawnictwo Prawnicze 1966. 1160. S. Cichosz: Nabywanie nieruchomości przez współmałżonka z dorobku w przypadkach, gdy na nabycie potrzebne jest zezwolenie organów administracyjnych, BMS 12/55, s. 25. 1161. J. S. Piątowski: Stosunki majątkowe między małżonkami, Zrzeszenie Prawników Polskich 1966. 1162. S. Rakowski: Zmiany w stosunkach majątkowych między małżonkami a podział gospodarstw rolnych, NP 12/67, s. 1663. 1163. L. Stecki: Zwrot wydatków i nakładów na tle stosunków małżeńskich majątkowych, NP 12/67, s. 1621. 1164. S. S z e r: Prawo rodzinne, Państwowe Wydawnictwo Nauko we 1966. 1165. A. S z p u n a r: Wykonywanie przez małżonków zarządu ma jątkiem wspólnym, NP 1/67, s. 31. 1166. J. W i n i a r z : Małżeńskie stosunki majątkowe, Wydawnictw Prawnicze 1967. 1167. A. Wolter: Majątek wspólny i majątki odrębne małżonko pod rządem wspólności ustawowej, NP 2/65, s. 103. Uwaga. Pozycje z literatury dotyczącej małżeńskich spraw majątkowych sprzed wejścia w życie kodeksu rodzinneg i opiekuńczego przytoczone są w Komentarzu (poz. 1159) s. 103—104. MAJĄTEK WSPÓLNY 1168. L. Stecki: Udziały małżonków w majątku wspólnym, PiP 8-9/68, s. 353. 1169. I. Z mocy art. XVIII przep. wprow. k. r. przepisy tego ko deksu o wspólności ustawowej stosuje się do majątku dorob kowego małżonków, bez względu na czas jego nabycia, przy czym ocena, które przedmioty stanowią dorobek małżonków i objęte są wspólnością ustawową, powinna być dokonana na podstawie przepisów kodeksu rodzinnego. II. Żądanie małżonka zniesienia wspólności ustawowej przez sąd może być zgłoszone tylko w postępowaniu proceso¬wym. Dopiero po zniesieniu wspólności ustawowej w tym try¬bie można żądać podziału majątku w postępowaniu nieproce-sowym. (Ł C 1194/50 z dn. 4. 11. 1950 r., PiP 2/51, s. 356; NP 8-9/52, s. 80, t.). 1170. Z mocy art. XVIII przep. wprow. k. r. przepisy kodeksu ro dzinnego o wspólności ustawowej stosuje się do istniejącego w chwili wejścia w życie tego kodeksu majątku dorobkowego powstałego kiedykolwiek po zawarciu związku małżeńskiego. (Uchwała SN' (IC) — I CO 25/55 z dn. 27. 6. 1955 r., OSN IV/55, poz. 67). Uwaga. Uchwała powyższa zachowuje aktualność i przydat¬ność ze względu na przepis art. VIII przep. wprow. k. r. o. Problemem, któremu poświęcona jest uchwała, zajmował się J. Gwiazdomorski: Wspólność ustawowa a prawo mię¬dzyczasowe (uwagi do uchwały SN (IC) z dn. 27. 6. 1955 r.), NP 4/59, s. 387; polemika J. Piątowski: Jeszcze o wykładni art. XVIII przep. wprow. k. r., NP 12/59, s. 1474 i ponownie J. Gwiazdomorski: Wspólność ustawowa a prawo mię¬dzyczasowe po raz drugi, NP 3/60, s. 369. 1170a. Nabyty w czasie trwania małżeństwa przez jednego z małżon¬ków przed dniem 1. 10. 1950 r. majątek, który został objęty wspólnością ustawową z mocy art. XVIII przep. wprow. k. r. z 1950 r., należy również traktować od chwili wejścia w życie kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 1964 r. jako majątek na¬byty w czasie trwania wspólności ustawowej. (III CZP 102/67 z dn. 10. 1. 1968 r., OSNCP 8-9/68, poz. 133). 1171. I. Małżeńska wspólność ustawowa jest wspólnością łączną bezudziałową, jak to wynika z art. 21 § 1 i art. 25 k. r. (obec nie art. 32 § 1 i art. 42 i 43 § 1 k. r. o.). Dopiero z chwilą usta nia wspólności ustawowej powstaje wspólność małżonków na majątku, który był objęty wspólnością, a to po połowie, jeżeli sąd na żądanie nie oznaczy innych udziałów z mocy art. 27 k. r. (obecnie art. 43 § 2 i 3 k. r. o.). II. Małżonek może w stosunku do drugiego małżonka żądać ustalenia, że część nieruchomości wchodzi w skład wspólnego majątku obojga małżonków. W takim wypadku żądanie zezwo¬lenia na wpis jest zbędne — wystarczy bowiem stosownie do art. 22 pr. o ks. wiecz. wyrok ustalający. (3 CO 20/57 z dn. 7. 10. 1957 r., OSN 1/59, poz. 20; OSPiKA 2/58, poz. 76, z notką wskazującą na inne orzeczenia dotyczące uprawnień współmałżonka do majątku wspólnego oraz istoty tych uprawnień). Patrz poz.: 1187, 1359. 1171a. Dopuszczalne są przesunięcia składników majątkowych z ma¬jątku wspólnego do majątku odrębnego jednego z małżonków. Małżonkowie mogą w akcie notarialnym postanowić, że nieru¬chomość nabyta za pieniądze dorobkowe staje się wyłączną własnością jednego z nich. (I CR 296/66 z dn. 17. 11. 1967 r., OSNCP 7/68, poz. 125). 1172. I. Część z nieruchomości darowanej jednemu z małżonków przez jego ojca z jednoczesnym nałożeniem na niego obowiąz ku spłacenia równowartości tej części osobom trzecim, stanowi majątek wspólny obdarowanego i jego współmałżonka, jeżeli powyższa czynność została sporządzona w czasie trwania mał żeństwa, a przed wejściem w życie kodeksu rodzinnego ich stosunki majątkowe podlegały ustrojowi ustawowemu. II. Wierzytelność żony obdarowanego, który spłacił równo¬wartość części nieruchomości pieniędzmi otrzymanymi przez żonę z tytułu wiana, stała się z chwilą wejścia w życie ko¬deksu rodzinnego długiem ciążącym na całym majątku obję¬tym wspólnością ustawową (art. 23 § 1 k. r. — obecnie art. 41 § 1 k. r. o.). W związku z tym z chwilą ustania wspólności majątkowej przez śmierć obdarowanego i powstania współ¬własności majątku objętego wspólnością ustawową między żoną obdarowanego i innymi spadkobiercami za wierzytelność żony obdarowanego odpowiada zarówno ona sama, jak i po¬zostali spadkobiercy majątkiem, który stał się współwłasno- ścią, co uzasadnia zmniejszenie pretensji z tytułu tej wierzy¬telności wobec pozostałych spadkobierców do części, w jakiej oni stali się spadkobiercami majątku. III. W przypadku gdy spadkodawca dokonał między innymi zapisów pewnych przedmiotów majątkowych, które, jego zda¬niem, były jego wyłączną własnością, a w rzeczywistości wcho¬dziły one do wspólności ustawowej, zmniejszenie praw z tego wynikających może dotknąć tylko tych zapisobierców, którym te przedmioty były zapisane. (I CR 1175/54 z dn. 6. 7. 1954 r., OSN HI/55, poz. 57). 1173. Gospodarstwo rolne nabyte w drodze reformy rolnej przez jednego z małżonków w czasie trwania małżeństwa należy do przedmiotów, które są objęte wspólnością ustawową. (1 CR 718/55 z dn. 12. 6. 1956 r., OSN H/57, poz. 53). 1174. Działka gruntu nadana jednemu z małżonków w wykonaniu reformy rolnej w czasie trwania małżeństwa, w zasadzie, sta nowi majątek dorobkowy w rozumieniu art. 21 § 1 k. r. (obec nie art. 32 § 1 k. r. o.). (3 CO 26/56 z dn. 10. 10. 1956 r., OSN 111/57, poz. 85; RPE 1/58, s. 312, t). 1175. Jeżeli jeden z małżonków nabył w czasie trwania małżeństwa gospodarstwo rolne na skutek nadania mu go jako osadnikowi wojskowemu (art. 18 ust. 1, art. 22 dekretu z 6. 9. 1946 r. 0 ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych 1 b. Wolnego Miasta Gdańska — Dz. U. Nr 49, poz 279 z późn. zmian.), gospodarstwo to jest objęte wspólnością ustawową. Jeżeli małżonek, któremu powyższe gospodarstwo zostało na¬dane, ujawniony jest w księdze wieczystej jako jego jedyny właściciel, to osoba nabywająca gospodarstwo przez czynność prawną zdziałaną wyłącznie z tym małżonkiem jest — w ro¬zumieniu art. 22 § 1 pr. rzecz. — w złej wierze, gdy wie, że gospodarstwo jest majątkiem wspólnym zbywcy i jego mał¬żonka. (2 CO 12/62 z dn. 30. 11. 1962 r., OSNCP 12/63, poz. 255; OSPiKA 12/63, poz. 314, z notką W. G.; RPE 11/63, s. 355). 1176. Nieruchomość nabyta przez jednego z małżonków w czasie trwania małżeństwa stanowi majątek wspólny także wówczas, gdy poza funduszem należącym do wspólności ustawowej część pieniędzy użytych na kupno nieruchomości stanowiła majątek osobisty poszczególnych małżonków, chyba że co innego wy? nika z treści czynności prawnej. (III CO 2/62 z dn. 13. 11. 1962 r., OSNCP 10/63, poz. 217; OSPiKA 9/63, poz. 238, z częściowo krytyczną glosą S. Szera). 1177. Przez przedmioty majątkowe w rozumieniu art. 21 k. r. (obec¬nie art. 32 k. r. o.) rozumieć należy zarówno rzeczy, to jest nieruchomości i ruchomości, jak i wierzytelności oraz inne zbywalne prawa i roszczenia majątkowe, m. in. również roszczenie z art. 73 § 2 pr. rzecz, (obecnie art. 231 § 1 k. a). Jeśli strona twierdzi, że większa część ceny sprzedaży za dział¬kę nabytą przed zawarciem małżeństwa została zapłacona z fun¬duszów uzyskanych z pracy obojga małżonków, jak również że za tego samego rodzaju fundusze wybudowany został dom na tej działce, to roszczenia z tego tytułu wprawdzie nie mogą zmienić tytułu własności nieruchomości, mogą jednak być pod¬niesione w postępowaniu o podział majątku wspólnego. (2 CO 11/58 z dn. 18 .10. 1958 r., OSN IV/60, poz. 94). Patrz ponadto poz.: 520, 1024, 1058—1059, 1285, 1380.