990. Bezpodstawna odmowa wydania rzeczy godzi w prawo włas ności, stanowi więc czyn niedozwolony w zrozumieniu art. 218 § 2 k. z. (obecnie art. 461 § 2 k. c), chociażby samo objęcie rzeczy w posiadanie było prawnie usprawiedliwione. (C I 816/45 z dn. 25. 1. 1946 r., PiP 4/47, s. 109). 991. Artykuł 219 k. z. (obecnie art. 496 k. c.) ma zastosowanie rów nież w przypadkach, gdy obowiązek zwrotu świadczeń wza jemnych powstał wskutek wygaśnięcia zobowiązania z innych przyczyn aniżeli rozwiązanie ważnej umowy, a w szczególno ści z powodu nieważności umowy. (C II 513/46, Święcicki: Orzecznictwo (...), poz. 82). 992. Przysługującym pozwanemu prawem zatrzymania nie można uzasadniać oddalenia powództwa o zwrot nieruchomości, lecz można tylko uzależnić wydanie powodowi spornej nieruchomo ści od jednoczesnej zapłaty przez niego pozwanemu jego na leżności, przy czym pretensja ta powinna być przez pozwane go skonkretyzowana i dokładnie pod względem swej wysokości oznaczona. (C I 3/46 z dn. 9. 2. 1946 r., OSN 1945/46, poz. 29; PiP 9—10/46, z glosą J. Sławskiego; PN 1/47, s. 507, t.). 993. Dla istnienia prawa zatrzymania jest — pomijając wyjątkowy przepis art. 218 § 2 k. z. (obecnie art. 461 § 2 k. c.) — obojętne, z jakiego tytułu dana osoba jest zobowiązana do wydania rze czy oraz czy ta rzecz znajduje się w jej posiadaniu, czy też tylko w faktycznym dzierżeniu, oraz czy władztwo nad rzeczą wykonywane jest przez daną osobę bezpośrednio, czy też po średnio za pomocą powiernika lub kogo innego. (Po C 107/48 z dn. 15. 4. 1948 r., PN 1/49, s. 319, t.). 994. Prawo zatrzymania przewidziane w art. 218 § 1 k. z. (obecnie art. 461 § 1 k. c.) nie jest uzależnione od ustalenia wyrokiem sądowym roszczenia osoby zobowiązanej do wydania cudzej rzeczy. (Wa C 73/48 z dn. 15. 4. 1948 r., OSN 1/49, poz. 22; PN 1/49, s. 317, t. i s. 319, t). 995. Jeżeli nieruchomość została sprzedana aktem prywatnym, w którym stwierdzono uiszczenie ceny kupna, a sprzedający żąda następnie od kupującego zwrotu tej nieruchomości na tej podstawie, że umowa, jako nieważna, nie mogła przenieść pra- wa własności, kupującemu na zasadzie art. 219 k. z. (obecnie 496 k. c.) przysługuje prawo zatrzymania nieruchomości do czasu zwrotu uiszczonej ceny kupna. (Lu C 297/48 z dn. 15. 9. 1948 r., PN 1/49, s. 316, t.). 996. Nie może być wydany wyrok wstępny, gdy sporna jest tylko zasada roszczenia i nie ma sporu o wysokość roszczenia; zarzut strony pozwanej co do prawa zatrzymania nieruchomości z po- wodu nakładów nie jest sporem o wysokość roszczenia, lecz obroną, dotyczącą samej zasady roszczenia. (C 1736/49 z dn. 4. 1. 1950 r., PiP 1/51, s. 127). 997. I. Prawo zatrzymania może być realizowane w drodze za rzutu bez potrzeby wytaczania powództwa wzajemnego, uzależ nienie bowiem wydania rzeczy od równoczesnego uiszczenia przez powoda równowartości poczynionych na tę rzecz wydat ków i nakładów nie jest równoznaczne z zasądzeniem odpo wiedniej kwoty, gdyż na podstawie takiego wyroku strona po zwana w żadnym razie nie mogłaby prowadzić egzekucji w celu ściągnięcia jej należności. Zastrzegając zatem w wy roku prawo zatrzymania, sąd stwierdza jedynie, że prawa stro ny powodowej mają mniejszy zakres, niż to wynika z jej żądań. II. Prawo do realizacji przysługującego zarządcy mienia opuszczonego (prezydium powiatowej rady narodowej) prawa zatrzymania (art. 13 ust. 1 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich) związane jest z rzeczą. Dlatego też osoby do¬chodzące wydania tego mienia obowiązane są do uiszczenia ewentualnych należności z tytułu nadzoru zabezpieczającego, przy czym zachowują w stosunku do zbywcy roszczenie o zwrot wyłożonych kwot. (1 CR 971/57 z dn. 19. 5. 1958 r., OSPiKA 7—8/59, poz. 200; BGP 8—9/59, (5. 37; OSN 11/60, poz. 36; PUG 7/60, s. 241).